‘മുല്ലമാർ ഇറാൻ വിടണം’: ഇറാനില് പ്രതിഷേധം പടരുന്നു.
കറൻസി തകർച്ചയ്ക്കും കുതിച്ചുയരുന്ന വിലകൾക്കുമെതിരായ ആരംഭിച്ച പ്രതിക്ഷേധം ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മതഭരണകൂട ത്തിനെതിരെയുളള പ്രക്ഷോഭമായി പരിണമിച്ചു.
ചന്തകൾ അടച്ചിട്ടും, സർവകലാശാലകൾ സ്തംഭിപ്പിച്ചും , ഖമേനി ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ തെരുവിലിറങ്ങിയ ആളുകൾ സാമ്പത്തിക ആശ്വാസം ആവശ്യപ്പെടുക മാത്രമല്ല, പുരോഹിത ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
റിയാലിന്റെ മൂല്യം റെക്കോർഡ് നിലവാരത്തിലേക്ക് താഴ്ന്നതിനെത്തുടർന്ന് ടെഹ്റാനിലെ വ്യാപാരികൾ കടകൾ അടച്ചു, ഏതാണ്ട് ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് വാങ്ങൽ ശേഷി ഇല്ലാതാക്കി. പണപ്പെരുപ്പം ഔദ്യോഗികമായി വർഷം തോറും 50 ശതമാനത്തിന് മുകളിലാണ്, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ വില കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ ഉയരുന്നു. കുടുംബങ്ങൾക്ക്, കുറച്ച് മാസങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്യൽ പോലും അസാധ്യമായി.
ഇതോടെ വ്യാപാരികള്ക്ക് കച്ചവടം അസാദ്ധ്യമായി. കടയുടമകൾ ഒന്നൊന്നായി കടകള് അടച്ചു. ഇതോടെ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് രോഷം വേഗത്തിൽ വ്യാപിച്ചു. വിദ്യാർത്ഥികൾ സർവകലാശാല കാമ്പസുകൾ കൈവശപ്പെടുത്തി, നിരവധി നഗരങ്ങളിൽ റോഡുകൾ തടഞ്ഞു, പ്രകടനക്കാരും സുരക്ഷാ സേനയും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ലോറെസ്റ്റാൻ, ലോർഡെഗൻ, കൗഹ്ദാഷ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ മരണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതായി സംസ്ഥാന ബന്ധമുള്ള മാധ്യമങ്ങളും അവകാശ ഗ്രൂപ്പുകളും പറയുന്നു. ഡസൻ കണക്കിന് പോലീസിനും ബാസിജ് അംഗങ്ങൾക്കും പരിക്കേറ്റു, നൂറുകണക്കിന് പ്രതിഷേധക്കാരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
സാമ്പത്തിക കാരണങ്ങളാലുള്ള പരിമിതമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ അധികാരികൾ തുടക്കത്തിൽ സഹിച്ചെങ്കിലും, മുല്ലാമാര് രാജ്യം വിടണം സ്വേഛാധിപത്യം തുലയട്ടെ എന്നു തുടങ്ങി ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ പരസ്യമായി മാറിയതോടെ സര്ക്കാരിന്റെ പ്രതികരണം കഠിനമായി. കണ്ണീർ വാതകം, അറസ്റ്റ്, ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, വെടിയുണ്ടകൾ എന്നിവ തുടർന്നു. പല നഗരങ്ങളില് നിന്നും മരണം റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. മുൻകാല പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പരിചിതമായ ഒരു തിരക്കഥയെ അനുസ്മരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, പ്രകടനക്കാരെ “കലാപകാരികൾ” എന്ന് സംസ്ഥാന മാധ്യമങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുവാന് ആരംഭിച്ചു.
ജനകീയ ഇറാന് ഭരണകൂടം അടിച്ചമര്ത്താന് ആരംഭിച്ചതോടെ അമേരിക്ക രംഗത്തു വന്നു. പ്രതിക്ഷേധക്കാരെ അടിച്ചമര്ത്തിയാല് അമേരിക്ക നേരിട്ടിടപെടുമെന്ന ട്രംപ് ഇറാന് ഭരണകൂടത്തിന് മുന്നറിയിപ്പു നല്കി. ഇതോടെ പൊതുജനരോഷം രാഷ്ട്രത്തിനെതിരെയാണെന്ന് സമ്മതിക്കുകയും “അമേരിക്കയെ കുറ്റപ്പെടുത്തേണ്ട ആവശ്യമില്ല” എന്ന് വാദിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇറാന് പ്രസിഡന്റ് പെസെഷ്കിയൻ അസാധാരണമായി സത്യസന്ധത പ്രകടിപ്പിച്ച് പ്രതികരിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
പെസെഷ്കിയാന് യഥാർത്ഥ അധികാരമില്ലെന്ന് പല പ്രകടനക്കാരും പരസ്യമായി വാദിക്കുന്നു, പകരം ഖമേനിയും കൂട്ടത്തിലുള്ള മതപുരോഹിതന്മാരും ഒപ്പം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാത്ത സ്ഥാപനങ്ങളും ആണ് ഇറാന്റെ സംവിധാനത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നതെന്ന് പ്രതിക്ഷേധക്കാര് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഭരണമാറ്റത്തിനും സ്വതന്ത്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കും നാടുകടത്തപ്പെട്ട കിരീടാവകാശി റെസ പഹ്ലവിയുടെ തിരിച്ചുവരവിനുമുള്ള ആഹ്വാനങ്ങൾ നിരവധി നഗരങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്നു – ഒരിക്കൽ ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത ആവശ്യങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ഇറാന് തെരുവുകളില് ഉന്നയിക്കപ്പെടുകയാണ്. പല ഇറാനികളും പരിഷ്കാരങ്ങളെ വളരെ ചെറുതും വൈകിയതുമായി കാണുന്നു. കറൻസി നയത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന കെടുകാര്യസ്ഥതയെയോ, ഉപരോധങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഒറ്റപ്പെടലിനെയോ, പ്രസിഡന്റിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിനപ്പുറമുള്ള ഉറച്ച അധികാര ഘടനകളെയോ സ്വാധീനിക്കുന്നതായി കാണുന്നില്ല.
മുൻകാല പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ നിന്ന് നിലവിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത് പ്രതിഷേധക്കാർ ആരെയാണ് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് എന്നതാണ്. മുൻകാല പ്രതിക്ഷേധങ്ങളിൽ, മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും സർക്കാരുകളെയോ പ്രത്യേക നയങ്ങളെയോ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. ഇത്തവണ, ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിനെയും അതിന്റെ പരമോന്നത നേതാവിനെയും നേരിട്ട് ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് പ്രതിക്ഷേധങ്ങള് ഉയരുന്നത്.
ഈ മാറ്റംപൊതു സമൂഹത്തിന്റെ നിരാശയില് നിന്നുടലെടുക്കുന്ന ധിക്കാരത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. ഇന്ധന വില കലാപങ്ങൾ മുതൽ മഹ്സ അമിനിയുടെ മരണശേഷം “സ്ത്രീകൾ, ജീവിതം, സ്വാതന്ത്ര്യം” പ്രസ്ഥാനം വരെയുള്ള വർഷങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ശേഷം – പല ഇറാനികളും നിലവിലെ ഇറാനിയന് മതസിസ്റ്റത്തിന് സ്വയം പരിഷ്കരിക്കാൻ കഴിവില്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. സർക്കാർ, പാർലമെന്റിനെയും പൊതുജനാഭിപ്രായത്തെയും ഒരുപോലെ അവഗണിക്കുകയാണെന്ന് വാദിക്കുന്ന വരുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കൂടുകയാണ്. അടിസ്ഥാനപരമായി രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിക്ക് മതപരിഹാരങ്ങള് പ്രയോഗിക്കുന്നു എന്ന ബോധം തെരുവുകളിൽ സംശയത്തിന് ആക്കം കൂട്ടുകയാണ്.
